Luchtfoto van het voedselbos in 2023: kale rode aarde met een pas gegraven swale en jonge bomen.

Dezelfde plek in 2026: dezelfde grond, dicht begroeid met bomen en struiken.

Het voedselbos op Quinta da Fornalha: dezelfde grond in 2023 en in 2026.

Dit deel willen we samen dragen.

Wij zijn Cooperativa Integral Sulitânia. Drie jaar lang bouwden we mee aan een gemeenschapsproject op Quinta da Fornalha, in het zuiden van Portugal. Op kale rode grond plantten we een voedselbos en bouwden we wat een plek leefbaar maakt. Daar ging alles in wat we hadden: tijd, werk, kennis en uiteindelijk bijna al ons geld. We kozen ervoor om dat niemand anders te vragen.

Dit is geen verhaal over een mislukte droom. Het is het einde van een hoofdstuk, en een einde verdient dezelfde zorg als een begin. Het geld daarvoor hebben we nu niet. Daarom vragen we het, voor het eerst, aan jou.

De coöperatie

Sulitânia begon in mei 2023, toen we met een groep mensen op Quinta da Fornalha gingen wonen en werken, bij Castro Marim in de oostelijke Algarve. In juni 2025 werden we een coöperatie: Cooperativa Integral Sulitânia, CRL.

Het werk is te zien. Waar in 2023 kale rode aarde lag met een pas gegraven swale, staat nu een voedselbos dat zonder ons doorgroeit. Daaromheen kwam de gewone infrastructuur die een plek leefbaar maakt. Hoe het begon, staat op syntrociety.org.

Niet alles liep zoals we hoopten, en soms was het zwaar. We zijn dankbaar voor wat we samen hebben opgebouwd en willen ook leren van wat moeilijk was. Die ervaringen nemen we mee in de ontwikkeling van RRL. Uit dezelfde jaren kwam ook Syntrociety, het netwerk van Living Labs in opbouw waarvan Sulitânia het eerste Lab is. Nu willen we dit hoofdstuk zorgvuldig afsluiten. Meer over RRL op rrl.syfers.eu.

Mensen aan het werk op het land tijdens een snoeidag.

Eerst weten wat waar is, dan besluiten.

Wat we hadden, ging de plek in: planten, materialen, een compleet zonnestroomsysteem en jaren werk. Dat systeem is nooit geïnstalleerd; de omstandigheden haalden ons in. Wat we investeerden, zit er nog: in de grond en in apparatuur die nooit is aangesloten. Daardoor is het geld voor deze stap er niet. Het is geen noodgeval. Het is een eerlijke vraag om hulp bij de kosten van goed afronden.

We hebben een onafhankelijk advocatenkantoor, gespecialiseerd in coöperatierecht, om een schriftelijke beoordeling gevraagd. Niet om een discussie te winnen, maar om te weten wat waar is voordat we iets besluiten. Of daarbij een compensatiebedrag bepaald kan worden, en op welke grondslag, staat niet vast. Dat is precies wat we willen laten onderzoeken. De beoordeling moet vijf dingen helder maken:

Waar we juridisch staan, ook wat de toegezegde comodato betekent.

Hoe onze investeringen en verbeteringen worden behandeld.

Welke routes openstaan, inclusief gewoon met elkaar praten.

De risico's van elke route, en of die realistisch is.

Welk bewijs nodig is, en wat de praktische vervolgstappen zijn.

Waar je bijdrage aan besteed wordt

Onafhankelijke juridische beoordeling

Geoffreerd door een advocatenkantoor gespecialiseerd in coöperatierecht: €1.500 exclusief btw voor het juridisch memorandum, met een vooruitbetaling van €1.000 die onderdeel is van dat honorarium.

€1.845

Onafhankelijke inventarisatie

Een onafhankelijke vastlegging van wat we op de plek deden, bouwden en investeerden, zodat het niet van ons woord alleen afhangt. Wie dit uitvoert is nog niet bekend; de algemene vergadering besluit daarover.

€1.500

Overige maatregelen en kosten

Andere stappen die het proces nodig kan hebben: notariskosten, documenten, vertalingen en administratie. Apart gezet, nog niet uitgegeven.

€1.655

Maximum, inclusief btw

€5.000

Alle bedragen in euro, inclusief btw. Onze algemene vergadering stelde dit maximum vast voor alle kosten van dit proces, met crowdfunding als eerste route. De coöperatie ontvangt de bijdragen en betaalt de facturen. Als de coöperatie meer ontvangt dan nodig is voor deze kosten, besteedt zij het resterende bedrag aan haar doelstellingen, in overleg met haar leden.

Draag mee

Elk bedrag helpt. Je bent net zo welkom als je dit leest en besluit dat het niets voor je is.

Bijdragen

Je vult het bedrag in euro (EUR) in of bevestigt het op de betaalpagina, voordat je betaalt.

Betalingen worden verwerkt door Stripe. Bijdragen gaan naar Cooperativa Integral Sulitânia, CRL.
Stripe mailt je een betaalbewijs. Voor een bewijs van de coöperatie mail je naar hello@syntrociety.org.
Voorwaarden en terugbetaling

Voordat je besluit

Liever even persoonlijk?

Plan een korte videocall met een van ons. Geen pitch, geen verplichting. Vraag wat je wilt weten en beslis daarna.

Plan een videocall

30 minuten · Nederlands, Engels of Portugees

Afspraken lopen via Proton Calendar. Hoe we met je gegevens omgaan

Vragen

Staat je vraag er niet bij? Mail hello@syntrociety.org of plan een videocall.

Het geld

Waar gaat mijn bijdrage naartoe, en wie ontvangt het geld?

Naar Cooperativa Integral Sulitânia, CRL (NIF 518771571). De coöperatie ontvangt de bijdragen via Stripe en betaalt daarmee haar eigen facturen voor dit proces: de juridische beoordeling, de inventarisatie en de overige kosten uit de begroting. Niemand ontvangt via deze pagina geld voor persoonlijk gebruik.

Waarom betaalt een coöperatie €5.000 niet zelf?

Door de omstandigheden waarin we terechtkwamen, konden we geen activiteiten opzetten die omzet opleveren. Wat we hadden, zit in de plek: het voedselbos, een zonnestroomsysteem dat nooit geïnstalleerd is, bouwmaterialen en jaren werk. Dat is geen geld dat je kunt opnemen.

Krijg ik een betaalbewijs voor mijn bedrijf?

Stripe mailt bij elke bijdrage een betaalbewijs. Heeft je bedrijf een bewijs van de coöperatie nodig, mail dan naar hello@syntrociety.org met de bedrijfsnaam en het btw-nummer.

Kan ik mijn bijdrage terugkrijgen?

Heb je per vergissing bijgedragen of het verkeerde bedrag gekozen, mail dan binnen 14 dagen naar hello@syntrociety.org. De coöperatie betaalt terug via de betaalmethode die je gebruikte. De details staan in de voorwaarden.

Het proces

Wat is het juridisch memorandum?

Een schriftelijke beoordeling door een onafhankelijk advocatenkantoor van onze positie, onze investeringen, de beschikbare routes en de risico's daarvan. Het is advies, geen uitspraak.

Betekent dit dat de coöperatie gaat procederen?

Nee. Er is niets besloten. We willen eerst de situatie begrijpen; met elkaar praten is een van de routes die we bekijken.

Wat valt onder overige maatregelen en kosten?

Stappen die het proces naast de beoordeling en de inventarisatie nodig kan hebben: notariskosten, documenten, vertalingen en administratie. Tot €1.655 inclusief btw, begroot en nog niet uitgegeven.

Waarom blijven sommige details privé?

Er zijn andere mensen bij betrokken, en het zou niet eerlijk zijn hen in het openbaar te bespreken. Ook willen we geen conclusies trekken voordat we goed advies hebben.

En daarna dan?

Dat is nog niet helder. Er zijn gesprekken gevoerd met mogelijke volgende plekken, en een deel daarvan loopt nog. Maar we moeten eerst weten hoe het vertrek geregeld wordt voordat we ergens anders iets kunnen toezeggen. Als alles op zijn plek valt, hoor je het via het e-mailadres dat je bij de betaling opgeeft.

De betekenis

Waarom zou ik bijdragen aan iets dat op deze plek eindigt?

Omdat een einde ook werk is, en dit werk willen we goed doen. Je bijdrage is er niet om door te gaan op Quinta da Fornalha. Ze betaalt het zorgvuldig afsluiten van dit hoofdstuk: weten waar we staan, vastleggen wat we bouwden en investeerden, en de stappen zetten die bij een vertrek horen. De coöperatie blijft bestaan. De kennis, de relaties en wat hier geleerd is, gaan mee.

Wat zegt dit over de levensvatbaarheid van het project?

Voor ons laat deze ervaring zien hoe belangrijk duidelijke afspraken over grondgebruik, verantwoordelijkheden, samenwerking en inkomsten zijn. Het voedselbos is zichtbaar, maar vertelt niet het hele verhaal over de levensvatbaarheid van een project. De juridische beoordeling moet onze positie en mogelijkheden verduidelijken. Wat we hiervan leren, willen we meenemen naar een volgende plek. Over de quadruple helix.

Houdt het SYFERS-kader dan in de praktijk geen stand?

Het SYFERS-kader is in ontwikkeling. Onze ervaring helpt om vragen en voorwaarden scherper te formuleren, maar bewijst op zichzelf niet dat het kader werkt. Duidelijke afspraken over grondgebruik, haalbare inkomsten en samenwerking met bewoners, kennisinstellingen, bedrijven en overheid vragen op elke plek opnieuw aandacht. We willen vastleggen wat goed ging en wat niet, zodat een volgend Lab daarop kan voortbouwen. De zes voorwaarden van een Syntropic Living Lab.

Voorwaarden, terugbetaling en hoe we met je gegevens omgaan: Voorwaarden en terugbetaling Privacy en cookies

Dit dragen gaat lichter met meer mensen.

Een bijdrage helpt. Lezen, een vraag stellen of dit doorgeven ook.

Dank dat je tot hier gelezen hebt. Ook dat draagt.

Bijdragen Plan een videocall